Kemo Kafası – Chemo Brain

My brain

Kemoterapinin türlü çeşitli yan etkileriyle boğuşurken bazı sinir sistemi problemleri yaşadığımı fark ettim. Nedir bunlar: elimde tuttuğum objeleri düşürmek, kimi zaman denge kaybı ve çokça hafıza sorunları. Elimden birşeyler düşürmek ve düşmediğim sürece denge kaybı pek önemli olmamasına karşın hafıza problemleri dikkatimi çekti. Son kemoterapime kadar çalışmaya devam eden biri olarak, özellikle iş yaşamında unutkanlık ve hafıza sorunlarını canımı sıkmaya başlamıştı. İş süreçlerimi ve planlarımı normalden daha dikkatli takip etmem ve yazılı şekilde tutma ihtiyacı hissettim. İngilizce yazışmalarımda ise tam anlamıyla kafa durması yaşadım. Belki evde dinlenen hastalar için bu nebze dikkat çekici olmazdı bilemiyorum. Ama çalışanlar için tam bir facia oluyor.

İş güç, plan program derken bir de sohbet ederken cümlenin ortasında kelime hatırlayamama durumum başlayınca hemen Google’a danıştım. Türkçe kaynaklarda pek bilgi bulamayınca İngilizce sayfalara baktım. Karşıma çıkan ChemoBrain oldu. Meğer benim yaşadığım bu yan etkilerin bir kısmının tanımı buymuş. Chemo Brain konusu Türkçe kaynaklarda fazla yer almadığı için bu konu üzerinde devam edeceğim. Diğer yan etkiler, elimden objeleri düşürmek ve denge biraz daha farklı bir konu ve onunla ilgili kaynakça Kanserle Dans Derneğinde mevcut. (Bkz. Nöropati: http://kanserle-dans.blogspot.com.tr/2013/04/kanser-tedavisi-sonucunda-olusan.html)

Nedir bu Chemo brain?

  • Normalde kolayca hatırladığınız şeyleri unutmak.
  • Konsantrasyon sorunları yaşamak. (Yaptığı işe odaklanamama, kısa dikkat süresi)
  • İsimleri, tarihleri ve bazen çok daha önemli olayları hatırlamakta zorluk.
  • Yemek yaparken telefona cevap vermek gibi çoklu görevleri yapmakta zorluk. Bir işi yaparken diğerini unutmak.
  • Görevleri yerine getirmekte normalden daha yavaş olmak. (organize olamamak, yavaş düşünme ve davranma)
  • Sıradan, gündelik kelimeleri hatırlamakta zorlanmak. Cümleyi tamamlamak için kelimeleri hatırlayamamak. * cancer.org

Yukarıdakilere ek olarak tarihleri ve olayları karıştırmak, bir yere giderken oraya neden gittiğini hatırlayamamak, kitap/dergi okumakta zorlanmak gibi benim deneyimlerimi de eklemek isterim.

Bende oluşan bu değişikliklerin kemoterapinin yan etkileri olmasına bir yandan sevindim. Bir yandan da endişelendim çünkü kalıcımı olacak yoksa zamanla yok olup gidecek mi diye endişelendim. Bu konuyu da Onkoloğuma sorduğumda zamanla normale döneceğimi ama devam ederse kesinlikle bildirmem gerektiğini söyledi. Çok şükür kalıcı değilmiş.

Elimden geldiğince çabuk bu garip durumdan kurtulmam gerekiyordu. Hem fiziksel hem de chemobrain’den kaynaklanan zorluklar yaşadığım için iş yerinde stres yaşamaya başladım. Yaşadığım zorlukların benim “performans düşüklüğüm” değil, ilaçların yan etkisi olduğunu herkese anlatmak zor oluyor. Rapor almak farz olmuştu. Bu konuyu detaylı şekilde ilerde incelemeyi düşünüyorum.

Bu durumdan en kısa zamanda kurtulmak için kendimce bir takım önlemler aldım. Bunların başında kendimi kitap okumaya zorlamak oldu. Odaklanmakta zorluk çekmeme rağmen kendimi zorladım. Normalde okumaktan hoşlandığım tarih kitaplar yerine, benim için yeni konular olan bilim ve teknoloji okumaya başladım. İngilizce değil İtalyanca çalıştım. Yeni örgü modelleri denedim. Kısacası zihnimin alışkanlıklarını değiştirerek aslında zorlandığı durumdan daha zor bir duruma soktum. Bunun yanında sizlere tavsiyem yakınlarınıza hafıza sorunları yaşayabildiğinizi açıklamanız. Özellikle aile bireylerine sizi takip etmeleri için bilgi verin. Bu tamamen bir bilinç kaybı değil, uyarmak isterim. Ama anahtarınızı almadan evden çıkabilirsiniz. Arabanızı kilitlemeden bırakabilirsiniz. Çaydanlığın altını açıp, TV’deki diziye dalabilirsiniz. Bu gibi unutkanlıklarda aile bireyleri size destek olabilir. Evden çıkarken “ anahtarını aldın mı? Ütünün fişini çektin mi? Çayın altını kapattın mı?” gibi sorularla sizi takip edebilirler. Ödenmesi gereken faturaları ve onların son ödeme tarihlerini bir yere not edebilirsiniz. Bir kafa defteriniz olmalı. Tedavi günlerini ve doktor randevularınızı da buradan takip edebilirsiniz. Akıllı telefonların hatırlatma uygulamaları da kullanılabilir. Ayrıca konuşurken bir kelimede takılınca size baskı uygulanmamalı, sıkılmış gibi davranılmamalı.

İş yerinde ise, devamlı yazarak çalışmanızı tavsiye ederim. Günün programını ve yapılan işleri not ederek, iş planında yapılan ve yapılmayan işleri takip edebilirsiniz. Gün sonunda ertesi gün yapılması gerekenleri yine not edebilirsiniz. Destek almanız da çok önemli. İş arkadaşlarınız ile bilgi akışına dikkat edin. Hafıza sorunları yaşamak sizi strese sürükleyebilir. Lütfen depresyona girmeyin. Bu durumla mücadele etmeyi öğrenmek gerekiyor. Benim çözümlerim sizin için uygun olmayabilir. Siz kendi sorunlarınızı tespit edin ve çözümleri için bir yol haritası çizin. Dinlenmek ve zihninizi rahatlatmak için belki meditasyon veya yoga da önerilebilir. Doktorunuzla görüşüp ilaç tedavisi de alabilirsiniz. Hepsi mümkün ama siz güçlü olduğunuz sürece, her şeyin yoluna gireceğini göreceksiniz.

Reklamlar

Kemo Kafası – Chemo Brain” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s